ფშავი, საქართველო
ეროვნული გმირების ბილიკი
მარშრუტი ფშავში, რომელიც საქართველოს ეროვნული გმირების სახელობის სამ მწვერვალს აერთიანებს. გრძელი აღმართები, პანორამული ხედები და რთული, კლდოვანი მონაკვეთი.
- მანძილი
- 46,2 კმ
- ჯამური აწევა
- 3 817 მ
- ჯამური დაწევა
- 3 816 მ
- უმაღლესი წერტილი
- 3 255 მ
- მარშრუტის ტიპი
- წრიული
მანძილი და სიმაღლე მიახლოებითია და GPX-ს ეფუძნება.
რუკა
წრიულირუკა იტვირთება…
რუკის შეცდომის შეტყობინებაამაღლების პროფილი
მარშრუტი
კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ეროვნული გმირების ბილიკზე! ბილიკი იწყება ფშავში. მისი ძირითადი ნაწილი გადის ფშავისა და თუშეთის წყალგამყოფ ქედზე და აერთიანებს საქართველოს ეროვნული გმირების — მიხა ხელაშვილის, ზურაბ იარაჯულისა და გიორგი ანწუხელიძის სახელობის სამ მწვერვალს.
პანორამული მარშრუტი მთის ხედებსა და ეროვნული გმირების ხსოვნას აერთიანებს. გზად შეგხვდებათ ციცაბო აღმართები, ნაშალი რელიეფი, მდინარის გადასასვლელები და რთული ქედი.
მემორიალიდან წყაროსთავამდე
ბილიკი ფშავში, ეროვნული გმირების მემორიალთან იწყება. მემორიალთან მოწყობილია დასასვენებელი სივრცე გადახურული მაგიდებითა და სკამებით. ბილიკი გაივლის სოფლებს უკანა ფშავსა და ჩალახევს, სადაც გადაკვეთს პატარა ნაკადულს, შემდეგ კი ნასოფლარ ელიაგზისკენ გრძელდება.
ელიაგზიდან იწყება საურმე გზა, რომელიც წყაროსთავის სალოცავთან მიდის. მოწოდებული აღწერის მიხედვით, ამ ადგილამდე მაღალი გამავლობის მანქანითაც შეიძლება მისვლა. აქედან გეზს მარჯვნივ, მდინარის ხეობაში ავიღებთ.
მდინარის გადაკვეთები და ცოხისთავის უღელტეხილი
მდინარის ხეობაში საჭიროა მდინარის ორჯერ გადაკვეთა, შემდეგ კი სერპანტინებით ასავლელი ციცაბო აღმართის გავლა. მივაღწევთ მწყემსების ქოხებს (ბინებს). აღმართი ცოხისთავის უღელტეხილამდე გრძელდება. აქედან ერთი ბილიკი ანდაქის უღელტეხილისკენ მიდის, გმირების ბილიკი კი მარჯვნივ უხვევს.
მწვერვალ ცოხისთავის ძირში საბანაკე ადგილია, მის მიმდებარედ კი წყარო. საბანაკედან წყაროსთან გაუკვალავი ბილიკი ჩადის და დაახლოებით 50 მეტრით სიმაღლის დაწევას მოითხოვს.
მასარა და რთული მონაკვეთი მწვერვალებს შორის
საბანაკე ადგილიდან ბილიკი რთულ კატეგორიაში გადადის. აღმართზე ადგილ-ადგილ ნაშალი რელიეფია: ნიადაგი არამყარია და ფეხი ცურავს. ქედზე ასვლის შემდეგ მარცხნივ, მასარას მთისკენ გავუყვებით. მასარის შემდეგ ავდივართ გიორგი ანწუხელიძის მწვერვალზე, მის შემდეგ კი ზურაბ იარაჯულის მწვერვალია.
გიორგი ანწუხელიძიდან ზურაბ იარაჯულამდე მონაკვეთი განსაკუთრებით რთული გადასასვლელია. დიდია გადავარდნის რისკი; ქედზე გადასასვლელად საჭიროა ხელების გამოყენება და მცირე ცოცვა. ამ მონაკვეთზე განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო და იგი მკაცრად
ურაუბეს ქედიდან ცოდვიან ტბამდე
მთლიანი მარშრუტის გასავლელად იარაჯულის მწვერვალიდან გარკვეული მონაკვეთი უკან უნდა დავბრუნდეთ. შემდეგ გადაადგილებას ურაუბეს ქედზე გავაგრძელებთ, რომელიც ფუტკარულის ქედზე გადადის და ცოდვიან ტბასთან მიდის.
მიხა ხელაშვილის მწვერვალი
ხელაშვილის მწვერვალი ცოდვიანი ტბის დასავლეთითაა აღმართული. აღმართი საკმაოდ ციცაბოა და დიდ ძალისხმევას მოითხოვს. მოწოდებული სალაშქრო აღწერა რეკომენდაციას იძლევა, მძიმე სალაშქრო ზურგჩანთები ტბასთან დატოვოთ და მწვერვალზე მსუბუქად ახვიდეთ.
დაშვება ახადის გავლით
ხელაშვილის მწვერვალიდან მარშრუტი სოფელ ახადისკენ ეშვება და მიხა ხელაშვილის ნასახლარს გაივლის. ახადიდან ბილიკი ფინიშის ლოკაციაზე ჩადის. მოწოდებული GPX საწყის წერტილთან ახლოს ბრუნდება.
გასვლამდე
წყალი ქედზე
აღწერის მიხედვით, ცოხისთავის საბანაკესთან არსებული წყაროდან ცოდვიან ტბამდე წყარო არსად გვხვდება. წყლის მარაგი ამ გრძელი მონაკვეთის გათვალისწინებით დაგეგმეთ. აღწერა ტბის წყლისთვის ფილტრის ქონას გვირჩევს; ტბა გადამოწმებული სასმელი წყლის წყარო არ არის და დამუშავების საჭიროება პირობებზეა დამოკიდებული.
ბილიკის ისტორია
ბილიკის შექმნის მიზანი
ეროვნული გმირების სალაშქრო ბილიკი შექმნილია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სსიპ „თავდაცვის მოხალისის“ ინიციატივით, საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერიის მხარდაჭერით. ბილიკის შექმნის მიზანია საქართველოს ეროვნული გმირების ხსოვნისადმი პატივის მიგება, საზოგადოებაში პატრიოტული სულისკვეთების ამაღლება და სამთო-სალაშქრო აქტივობების პოპულარიზაცია.
მიხა ხელაშვილი
მიხა ხელაშვილი (1900 წლის 25 იანვარი, სოფელი ახადი — 1925 წლის 25 იანვარი, სოფელი ჩარგალი) — ქართველი სახალხო პოეტი, 1920-იანი წლების ანტისაბჭოთა პარტიზანული მოძრაობის მონაწილე და „შეფიცულთა რაზმის“ წევრი. 1922–1924 წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ფშავსა და ხევსურეთში საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ ქაქუცა ჩოლოყაშვილის მეთაურობით გამართულ ბრძოლებში. მიხა ხელაშვილი დაუდგენელ გარემოებებში, საბჭოთა ხელისუფლების დავალებით, ჩარგალში, საკუთარ დაბადების დღეზე მოკლეს. 2022 წელს მას საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.
გიორგი ანწუხელიძე
გიორგი ანწუხელიძე (1984 წლის 18 აგვისტო, სოფელი ქვემო ალვანი — 2008 წლის 9 აგვისტო, ცხინვალის რეგიონი) — საქართველოს შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურე, IV ქვეითი ბრიგადის 41-ე ბატალიონის უმცროსი სერჟანტი. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ტყვედ ჩავარდნილმა უარი თქვა საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების შეურაცხყოფასა და თანამებრძოლების შესახებ ინფორმაციის გაცემაზე, რის გამოც სასტიკად აწამეს და მოკლეს. გარდაცვალების შემდეგ, 2013 წელს, გიორგი ანწუხელიძეს მიენიჭა საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება.
ზურაბ იარაჯული
ზურაბ იარაჯული (1972 წლის 12 მარტი, თბილისი — 1993 წლის 16 ივლისი, აფხაზეთი) — სამხედრო მფრინავი, საქართველოს სამხედრო-საჰაერო ძალების უფროსი ლეიტენანტი. დაიღუპა აფხაზეთის ომში საბრძოლო დავალების შესრულების დროს. 16 ივლისს მისი თვითმფრინავი მოწინააღმდეგის ცეცხლით განადგურდა. ზურაბ იარაჯულმა კატაპულტირება შეძლო, რის შემდეგაც სეპარატისტების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე აღმოჩნდა. მან უარი თქვა ტყვედ ჩაბარებაზე და გუმისთის ტყეში, შეტაკებისას გმირულად დაიღუპა. 2013 წელს მას საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.
გასვლის სურათები
გზამკვლევის შესახებ
გზამკვლევი ეფუძნება მოწოდებულ აღწერასა და Strava-ს მარშრუტს.
ავტორი: დავით ტიელიძე
განახლებულია: